İrfan Sohbetleri – Ömer Tuğrul İnançer

Saadettin Kaynak da haklı, Vecdi Bingöl de haklı, sen de haklısın… Ah gözler… Çünkü Hz. Mevlâna dile getirmişler, göz ruhun penceresidir. Göz bebeği bedene göre ne kadar ufak ama gözbebeğine kainat sığar. Gözbebeği yuvarlaktır, eski Türkçe’deki mim harfine benzer. Ehâd’in (اَحَدٌۚ) gözbebeği Ahmed, Ehâd’e mim (مٓ) ilavesi ile olur. Bir de bakış vardır. Onu da Niyazi Mısrî Hazretleri’nin dilinden ifade edelim:

Eğer göz ibret ile bakmıyorsa o göz sahibinin başının üzerinde düşman gibidir. Göz ibretle baktığı, alın helal kazanç için terlediği zaman asli fonksiyonlarını yerine getirir. O zaman burna gelen kokuların hepsi Şemme-i Muhammedî olur. Karanlıklar içinde beliren sabah, kara gözde nasıl oluyor? Kendisi kara… Demek ki gözün rengi içini açabiliyor. İki zıt duygu göz ile ifade edilir: gözleri buğulandı, gözleri parladı… Çünkü göz ruhun penceresi…

Bildiğimiz görme hadisesi optik bir hadisedir, ışık olmazsa görme olmaz. Süleymaniye Camii’nin kubbe yazısı malum Ahmed Karahisarî Hazretleri’nindir. Sure-i Nur yazılıdır orada. Sure-i Nur’u yazdıktan sonra hazret görme yitisini kaybetmiş. O zamanın göz hastalıkları uzmanları kendisine ameliyatla tekrar görmeni sağlarız dediklerinde Ahmet Karahisarî’nin cevabını düşünmek lazımdır: “İstemiyorum, ben o Sure-i Nur’u Süleymaniye’nin kubbesine yazarken göreceğimi gördüm. Bundan sonra başka şey görmek istemiyorum.” (03:45)

Mihrap eskiden beri kendini Rabbe adamış ibadetle vakit geçirenlerin özel bölmelerine verilen isimdir. Camilerimizdeki imamların namaz kıldırdığı yere mihrap deniyor, öyle değildir aslı… Lateşbih halvethane gibidir. Hz. Meryem bir mihrapta idi. O mihrap ibadet için ayrılmış bir yerdir. Hz Peygamber Efendimiz’i ziyaret ederken Rabbül Âlemin’e dua ediyoruz ama oradaki polis kıbleye dönün diyor. Namaz kılmıyorum ki? Namazın kıblesi Kâbe’dir, duanın kıblesi semadır, el semaya açılır. Aşığın kıblesi maşuğun cemalidir. Kıble nasıl Rabbe ibadet için tahsis edilmiş hususi bir bölüm ise iki kaş ve arasındaki nokta da yârin mihrabıdır. Alnın ortası ve iki kaşın arası yârin vechinin odak noktasıdır. (14:10)

Bir büyüğümüz öyle buyurmuş, ebedi hayatın başlangıcında pişman olmayacak kimse yokmuş. Bir kısmı eksikliklerine, günahlarına bir kısmı da yaptıkları güzel şeyleri az bulmalarına, yetmediğine pişman olurmuş, keşke daha çok yapsaydım diye… Mesela bir delikanlı ki delikanlı deyince sadece erkek akla gelmemelidir, gitti yarinin evinin önünde bekledi, ona eski tabir ile tavaf-ı semt-i yâr derler, yârimin geçtiği yerlerden geçeyim, gözünün deydiği yerleri göreyim, bu da bir muhabbettir. Buna doyup da dönen olmaz. 70-80 senelik bir dünya hayatının yâri böyle ise ebedi hayattaki yâr ittihaz ettiğinin semtini ki o heryerdir nasıl dolaşacaksın. Dolayısı ile o pişmanlık en kâmil insanda bile olacak. Biz imkanlar ölçüsünde değil yalnızca biraz da imkanları zorlayarak yâr ile daha çok vakit geçirmeyi becerebilmeliyiz. (22:40)

Güfte: Seyyid Seyfullah Hazretleri, Beste: Cüneyt Köksal

Tevhid eylemek tasavvuf hayatında hem dervişânın günlük dersidir, hem de Mevlevilik, Bektaşilik harici bütün yollarda bütün ayinler Resûlullah Efendimiz’e salavat, nutuk ile başlar sonra mutlaka tevhid çekilir. Zikrullah yapılan dergâhların meydanlarına tevhidhane ismi verilir, semahane ismi de verilir. Bu tevhidin birinci basamağıdır. Gerek dervişin günlük dersinde olan, gerek dergâhta yapılan Kelime-i Tevhiddir. Adı üstünde tevhidin kelimesidir. Bir de tevhidin kendi var, zatı var, fiili var, esması var, sıfatı var. Oturup da 70 bin kelime-i tevhid çektiğimiz zaman kendimizi ehli evhid zannediyoruz. Bu kadar ucuz olduğunu kim söyledi? Allahü Zülcelâlin dinden, peygamber göndermesinden tek kastı vardır, tevhid. (32:42)

Beste: Ûdî Hasan Bey

İhtiyarlamak aslında kendi hakkında hayır ve şerri seçer hale gelmek demektir. Hayırlıyı seçebilme kabiliyetinin yükselmesidir. Yaşlılıkta bu olur zannı ile yaşlılara ihtiyar denir. Ama nice ihtiyar olmayan yaşlılar vardır. Udi Hasan bey’in bu eserinde yaşlanmasına rağmen ihtiyarlar olamayanlara hitap var.

Uslanmak demek us yani akıllanmak demektir. Bizde uslu çocuğa akıllı çocuk manasına uslu denmez, hareketi az, haşarılığı az, söz dinleyen çocuğa uslu denir ki yanlıştır. Benim sözümü dinleyen çocuk uslu ve makbul çocuktur da benim sözümün doğru olduğu ne malum. Ben çocuğumun hakimi miyim hizmetkarı mıyım? Bunları da düşünmek lazım gelir. (38:48)

Güfte: Muzaffer Ozak Hazretleri

Kovmak adeti yoktur kapısına geleni de biz O’nun kapısını doğru dürüst çalabiliyor muyuz? Hz. Pîr’in bir sözü vardır dua kapıyı çalmaktır, ötesine karışmak haddi aşmaktır. Hangimiz haddi aşmıyoruz. İlk mısrada affet isyanım diyor, günahım demiyor. Çünkü ruhlar aleminde bize bir hitap var. “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” Biz buna evet dedik. Bir kısmımız dünyadaki amelimiz ile işittik ve itaat ettik diyoruz. Bir kısmımız ki çoğumuz işittik ve isyan ettik diyoruz. Burada Muzaffer Efendim Hazretleri’nin buyurdukları bu isyanımı affettir… Ref’et nisyanım unutkanlığımı kaldır demektir. Aslında unutmak yoktur, herkesin içinde o cevher vardır ama nefsaniyet ile üstü kapanıyor. (46:15)

Beste: Fehmi Tokay, Güfte: Melâhat Akan

Denizler durulmaz dalgalanmadan… Evvel çoşulur taşılır, sonra uslanılır. Durulmayınca dibi gözükmez. Dibi gözükmeyen denizde doğru menzil alamazsın ama her durgunluk fırtına sonrasıdır. Keza kül ateş yanmadan olmaz. Bir neticenin elde edilmesi için daha önce lazım gelen verilerin tam olması lazımdır. (55:05)

Güfte: Zekâi Efendi

Arapça’da bir mânâya kuvvet vermek için önce menfisi söylenir, sonra müsbeti söylenir. İlah başkadır, Allah başkadır. İlla Allah, Allah’tan başka ilah yoktur demektir. Tıpta nasıl insanı deneme tahtası yapmak suç ise tefekkür hayatında da zırvayı fikir diye ortaya koymak aynı derecede suçtur. İlah tanrı demektir. Allah kelimesinin telaffuzu ile tanrı mânâsına gelen ilah kelimesinin telaffuzu yakın olduğu için maalesef Türkçe’de de Rabbü’l Âlemin’in birliğini ifade için “Allah’tan başka Allah yok” lakırdısı kullanılıyor. Ahmet’ten başka Ahmet var mı, Tuğrul’dan başka Tuğrul var mı? Bu bardaktan başka bu bardaktan var mı? Diyeceksin ki burada bir tane daha var, aynı değildir. Moleküler yapısını tetkik et mikronluk ölçüde farklar var. Çinici ustaları bilirler, çiniye bir maddeyi sürersin, fırına verirsin, 900 derece ısıtırsan mavi çıkar, 950 derece ısıtırsan mor çıkar. Dolayısı ile Allah’tan başka tanrı yok demek lazımdır.  (59:50)